Henk Oosterling Filosoof Ecosoof

ROTTERDAM VAKMANSTAD

PRESENTATIES/LEZINGEN 1998-2009

2009

- 11 december: presentatie Woorden als daden,overhandiging laatste exemplaar aan Wethouder Schrijer, OBS Bloemhof, Rotterdam

- 26 november: workshop en begeleidingsdag WMO pilot IJsselmonde, WMO cafe, IJsselmonde, Rotterdam 13.30 uur

- 26 november: lezing ï¿½Werken, net werken, netwerkenï¿½ , Centrum voor Dienstverlening, Rotterdam

- 19 november: lezing "Van rollator naar relatie. WMO en netwerken"; beleidsdag St. DOCK, Sloterdijk, Amsterdam

- 13 november: presentatie en workshop "Woorden als daden. Over integrale stadsontwikkelingï", congres Woonstad "Van buiten naar binnen", Rotterdam

- 5 november: presentatie en workshop "Woorden als daden. Over integrale stadsontwikkeling", Bestuursdienst Rotterdam, Stadhuis

- 15 oktober: lezing "Staging Skillcity", coreferaat bij de van Slingelandtlezing prof. dr. Sweder van Wijnbergen, Vereniging Bestuurskunde,Eerste Kamer, Den Haag, 16.00 uur

- 27 september: deelname debat Vredesweek, Seeds of Change Festival met Chantal Gillï¿½ard, Jan Pronk, Henk Oosterling en Rik Grashoff, Laurenskerk Rotterdam, 15.00 uur

- 23 september: voordracht en workshop "Co-mobiliteit op Zuid. Het nieuwe bewegenï" "Onze Lijn" nieuwe metroverbinding onder de Maas, Topsportgebouw Feyenoord stadion, 17.00-21.00 uur

- 17 april: lezing 'Ambachtseconomie en vakmanschap', HBA, Ontvangsthal HAL, Wilhelminapier 10.00 uur.

- 9 april: Lezing 'WMO en Vakmanstad', SoZaWe, Golden Tuliphotel, Leuvenhaven 80, 10.00 uur.

- 17 maart: lezing 'Skillcity' voor Utrecht Manifest - 'Hoograven Invites You', met Alfredo Brillembourg en Hubert Klumpner, Utrecht 1500-1700 uur.

- 10 maart: debat Confetti gaat globoloco. Afrika vs. Afrikaanderwijk, Confetti, RRKC, De Unie, Rotterdam 20.00 uur

- 4 maart: lezing Rotterdam vakmanstad/Skillcity, MCD, Rotterdam

- 3 maart: Lezing Hro, 'Vakmanstad en stedelijke vernieuwing', voor kenniskring Urban Management & Area, Hro Rotterdam 9.00 uur

- 23 februari: lezing "Geestdrift en de stadï" DikT, Rotterdam.

- 14 februari: Lezing Vakmanstad en Nieuw Cultureel Burgerschap, Interart, Zaal de Unie Rotterdam, 14.30 uur.

- 12 februari: voorzitter debat artistiek panel Villa Zebra, Stieltjesstraat 21 Rotterdam, 14.00-17.00 uur.

- 14 januari: gastcollege "Jongerenwerk en buitenruimte", INHOLLAND, Rotterdam

- 13 januari: presentatie 'Het verhaal van de stad', NSOB, Den Haag.

- 13 januari: begeleiding workshop "Wel zijn of niet zijn. Dat is de vraag", WMO pilot, IJsselmonde.

2008

- 18 december: interview/debat "interculturaliteit" voor docentenopleiding Willem de Kooning Academie, Het Gemaal, Rotterdam.

- 16 december: Out of the Box bijeenkomst inrichting Zorgboulevard Maasstadziekenhuis, Estrade/Vestia, Paul Krïugerstraat, Rotterdam.

- 21 november/11 december: Sessie advies groep leerstoel Identiteit en Burgerschap Tariq Ramadan, Westin Hotel, Rotterdam

- 21 november: presentatie "hoe rendeert sociaal kapitaal?" tijdens plenaire werkbijeenkomst Pact op Zuid, De Zuidelingen, Rechthuislaan, Katendrecht, Rotterdam

- 12 november/9 december: Lezing 'Veiligheid en groot-stedelijke leefbaarheid' in het kader van leergang BRIM Kennis van Rotterdam - een spiegel van de stad, ism. NSOB, Rotterdam.

- 22 oktober, presentatie 'Jong op Zuid' voor Jeugdraad Feijenoord, Deelgemeentekantoor Feijenoord, Rijnhaven.

- 7 oktober 2008: lezing/gastcollege aan de Radboud Universiteit Nijmegen, afd. Human Geography, 8.45 uur

- 30 september 2008: lezing tijdens studiedag Opbouwwerk en herstructurering, SONOR Rotterdam, 13.30 uur

- 27 september 2008: openingswoord Freerun Clinic Tags, Tracks & traces voor Kijk op Zuid, Motorenstraat, Rotterdam, 11.30 uur

- 21 september 2008: lezing en debat 'Eco3' tijdens Seeds of Change, Cinerama Rotterdam 13.00 uur

- 16 september 2008: 1e presentatie sportcultuur nota Pact op Zuid samen met Ans Stolk tijdens Sportseminar Zuid, Larenkamp, Rotterdam-Zuid, 10.00 uur

- 4 september, presentatie/interview Rotterdam Vakmanstad /Skillcity voor Het Inspirerend vermogen van Rotterdam, PWC/De Slinger, Arminiuskerk Rotterdam 17.00 uur

- 3 september 2008: presentatie/commentaar visie Kop van Feijenoord met Riek Bakker en Arnold Reijndorp, Villa Zebra Stieltjesstraat, Rotterdam, 19.30 uur

- 18 juni 2008: Coreferaat Laboratorium Spin Off Stadionpark, Feijenoord stadion, Rotterdam. Presentatie 1e opzet nota sportcultuur.

- 21 mei 2008: 'Presentatie en debat Rotterdam Vakmanstad' De Kunnen we het maken? Nou en of!' in de reeks De stad als laboratorium i.s.m. NRC Handelsblad voor de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur, o.l.v. Bert van Meggelen, Hogeschool InHolland, Rotterdam, 20.00 uur.

- 23 april 2008: Concept en Co-coïordinatie Manifestatie De Slinger Rotterdam, Beursvloer + debat Maatschappelijke stages, Thema 'Vakmanstad/Skillcity' ism PWC, ING en AD/RD, Arminiuskerk, Rotterdam

- 22 april 2008: Coreferaat "Hart van Zuid", cultuurpijler Pact op Zuid, Theater Zuidplein, Rotterdam

- 15 april 2008: Keylecture "De gezonde stad. Van Zorg naar Interesse" voor GGD Rotterdam, in kader van managementretraite "Van Buiten naar Binnen", Hotel ARA, Zwijndrecht.

- 12 april 2008: Keylecture "Talk of the Town", opening van de Maand van de Filosofie, thema: De Stad, Universiteit van Tilburg, Raadszaal Stadhuis Tilburg met coreferenten Paul Frissen, Ad Verbrugge en Eric Bolle.

- 9 april 2008, Gastcollege 'Bouwen: van stenen stapen tot productie van relatiews', voor vernieuwde wetenschapsleerlijn TU Delft, afd. Bouwkunde, Delft

- 4 april 2008, Lezing "Skillcity: een grootstedelijke reflectie. Of: Had maar een vak geleerd!", in kader van Maand van de Filosofie, Boekhandel Donner Rotterdam

- 4 maart 2008: Gastcollege "Rotterdam Vakmanstad/Skillcity" voor Masteropleiding City Development, Erasmus Universiteit, Rotterdam.

- 4 maart 2008: Presentatie Integrale gebiedsontwikkeling Kop van Zuid In Expert meeting 'Geaarde stad', Concire, Restaurant Obba, Rotterdam.

- 28 februari 2008, Deelname Dialoogavond met jongeren en ouderen in kader van Kosmopolis Rotterdam, olv. Theo Cornelissen, cafe White Elephant, Kruiskade,Rotterdam.

- 7 februari / 3 april 2008: Coreferaat Stadionpark Gebiedsontwikkeling: Spin off voor onderwijs op Zuid voor Pact op Zuid, Feijenoordstadion, Rotterdam.

- 20 januari 2008: Jacqueline Oskamp interviewt Henk Oosterling, BOS Radio 5, 22.30 over Rotterdam Vakmanstad

2007

- 14 december 2007: Ruimte voor jongeren, Organisatie en presentatie manifestatie jongeren-groepen op Zuid in opdracht van Kijk op Zuid, Van Zetten fabriek, Breeweg Rotterdam,

- 21 november 2007: Slotdebat Vakmanstad ism AIR met Gotfried Engbersen in gespek met Henk Oosterling en Dennis Kaspori, mmv. Lucas Meijs, Wim Pak, Hans Elemans, Zaal De Unie, Rotterdam.

- 7 november 2007: 'Hoe breed kan een school zich maken? 'Inleiding bij opening 'Breed, breder, breedst. Brede scholen in Nederland' in Nationaal Onderwijsmuseum Rotterdam.

- 7 september 2007: De ecosofische turn. Over fysieke, sociale en mentale ecologie in Rotterdam. Openingsmanifest in aanwezigheid van Ivo Opstelten, De Buitenkansel, Arminiuskerk Rotterdam.

- 14 september 2007: Presentatie Rotterdam Vakmanstad/Skillcity op de Partijdag van de PVDA Rotterdam. Co-referenten Dagmar Oudshoorn (voorzittrer deelgemeente Feijenoord) en Margiret Drijver (directeur Com.wonen)

- 13 mei Jury Indesem Ontwerpen Rotterdamse wijken MFA, TU Delft.

- 7 februari 2007, Pompen en verzuipen! Tweegesprek over ecopolitiek Henk Oosterling en Jeroen Timmermans, Filosofisch cafe, Arminiuskerk, Rotterdam.

- 5 november 2007, Vitale verbindingen: een betrokken buurt, een veilige buurt? maandag 5 november 2007, 20.00 uur in De Rode Hoed met: Henk Oosterling (filosoof) en Leo Wilde (commissaris van Politie Amsterdam-Amstelland en programmamanager `DIVERS Samenleven en Samenwerken`).

- 7 november 2007 "Hoe breed kan een school zich maken?" Inleiding bij Breed, breder, breedst. Brede scholen in Nederland in Nationaal Onderwijsmuseum.

- 21 november 2007 Presentatie slotdebat Rotterdam vakmanstad/skillcity, AIR Rotterdam i.s.m. Dennis Kaspori, Jeanne van Heeswijk, Lucas Meijs, Godfried Engbersen en Wim Pak.

- 26 november 2007 Lezing "Het nieuwe woninkrijk. Over collectieve ruimte", Studiedag Privaat initiatief voor publieke ruimte, Van der Leeuwkring, NAi, Rotterdam

- 7 september 2007 "De ecosofische turn". Over fysieke, sociale en mentale ecologie in Rotterdam. De Buitenkansel Openingsmanifest in aanwezigheid van Ivo Opstelten, Arminiuskerk Rotterdam

De Buitenkansel tekst

- 20 september 2007, Wijkgericht werken. Debat 'Congres Wijkgericht werken', NBC De Blokhoeve Nieuwegein.

- 26 januari 2007, Gebiedsgericht werken Pact op Zuid, presentatie Rotterdam Vakmanstad/Skillcity in het kader van conferentie Gebiedsgericht werken pact op zuid, voor College van B & W Rotterdam, Art Hotel, Rotterdam

- 18 januari 2007, "Wetenschap in Rotterdam" workshop voor Leiderschapsprogramma Gemeente Rotterdam, Tias Nimbas Business School,Tilburg

2006

- Rotterdam Vakmanstad Woensdag 6 december, presentatie 'Rotterdam Vakmanstad' in: ArchitectuurCases. Rotterdam Vakmanstad: wie bouwt de stad op? met Jan Rath (hoogleraar stads- en migratiesociologie) en Ko Blok (directeur ERA Bouw, bestuurslid Forum voor stedelijke vernieuwing) Zaal De Unie Rotterdam, 20.00 uur

- presentatie 'Vakmanstad' in: De Fierte van Bloemhof en Hillesluis, voor WBR, Breepleinkerk Rotterdam, 18 december 2006. - Presentatie "Nieuwe collectiviteiten" voor Van der Leeuwkring, ism. AIR, Rotterdam december.

- "Media, mediators en managers. Van radicale middelmatigheid naar inter-esse", Focus Conferences "Filosofie voor Managers", Universiteit van Utrecht/Nijenrode, 22 november 2006.

- "Rotterdam vakmanstad", Fellowmasterclass Gebiedsontwikkeling, Geoplan, Hotel New York, Rotterdam, 22 november 2006.

- "Rotterdam vakmanstad?" masterclass account-managers VROM, iMaGe 2006, Concire Gebiedsontwikkeling, 13 november 2006.

- 2 mei 2006 Workshop 'Rotterdam vakmanstad of: hoe nu verder?' tijdens strategiebijeenkomst Koers & Visie De Rabobankgroep, Blaak Rotterdam.

2005

- Lid klankboard groep corpschef Politie Regio Rijnmond.

- "Media, mediators en managers. Van radicale middelmatigheid naar inter-esse", Focus Conferences "Filosofie voor managers", Universiteit van Utrecht/Nijenrode, 9 november 2005.

- "Het zelfverzekerde leven", lunch presentatie NCS verzekeraars, WTC Rotterdam 10 april 2005.

- "Kleurloos Rotterdam", presentatie voor JONG +, dienst dS+V, Rotterdam 18 december 2005.

2004

- Rotterdam Lezing 2004: "Kleurloos Rotterdam 2025? Werk in uitvoering" Met: dr. Jos van Eijndhoven, mr. Sadik Harchaoui en de Woorddansers, Bibliotheektheater, 12 mei 2004.

- Keylecture "Rotterdamse communicatie" voor Baywatch, jaarsymposium communicatiemedewerkers dS+V, Hoek van Holland 24 juni 2004.

- Woninkrijk Rotterdam: Vakmanstad" presentatie van nieuw concept i.s.m. The MAZE Corporation, voor jaarvergadering Maaskoepel Woningcorporaties, Delfshaven Rotterdam, september 2004.

- "Rotterdam Vakmanstad en het opbouwwerk", conceptpresentatie SONOR, Rotterdam 16 december 2004.

2003

- "Zelfverzekerd leven. Van verantwoordelijheid naar aansprakelijkheid" Functioneel Parket, Ministerie van Justitie, Den Haag, 16 mei 2003.

- "Het Goede Handhaven", School voor Politie Leiderschap, Warnsveld, 25 juni 2003

- "Sense of place", debat en commentaar project Gemeentelijke Dienst dS+V, Rotterdam, 24 maart 2003

- "Culturele dimensies van de stad/Cultural Dimensions of the City", workshops and debate with Charles Landry, Gemeentelijke Dienst dS+V, Rotterdam, 27 maart 2003.

- Key lecture "Grootstedelijke reflecties als Trajectontwikkeling", halfjaarlijks overleg leidinggevenden dS+V, thema "Van Binnen naar Buiten", Gemeentelijke Dienst dS+V, Rotterdam, 10 juni 2003.

- Boekpublicatie Bewonersin(ter)venties (samen met Dennis Kaspori. MAZE Corporation)

- 24 maart 2003 "Sense of place", debat en commentaar project Gemeentelijke Dienst dS+V, Rotterdam.

- 27 maart 2003 "Culturele dimensies van de stad/Cultural Dimensions of the City", workshops and debate with Charles Landry, Gemeentelijke Dienst dS+V, Rotterdam.

- 10 juni 2003 Key lecture "Grootstedelijke reflecties als Trajectontwikkeling", halfjaarlijks overleg leidinggevenden dS+V, thema "Van Binnen naar Buiten", Gemeentelijke Dienst dS+V, Rotterdam.

- 18 september 2003 "Grootstedelijke reflecties 3." voor JONG +, jongerennetwerk van Rotterdamse dienst dS+V, Rotterdam.

2002

- 30 januari 2002 "Hedendaagse Individualisering. Van verantwoordelijkheid naar aansprakelijkheid", Amstelland Gesprek, Stadhuis Middelburg.

- 21 maart 2002 "Architectuur van het tussen", Nacht van de filosofie, TH Delft.

- 23 oktober 2002 'Architectuur Hoogstad. Karakter, identiteit, herkenbaarheid' voor Architecten Bureau Hoogstad, Belasting Museum Rotterdam.

- 18 april 2002 "Drievoudige Verlichting", inleiding en voorzitterschap presentatie Lichtplan Hoogvliet, Hoogvliet.

2001

- "Hedendaagse Individualisering. Van verantwoordelijkheid naar aansprakelijkheid" Amstelland Gesprek, Apeldoorn Het Loo, 1 oktober 2001/ Stadhuis Middelburg, 30 januari 2002.

- 28 november 2001 "Mevlana moskee: multicultuele samenleving en architectuur", voorzitter ArchitectureCases, RIBACS/RKS, Zaal de Unie Rotterdam.

2000

- "In(ter)venties", medeorganisatie en voorzitterschap debattencyclus van MAZE Corporation over de vijfde Nota, met VROM, Almere en Projectontwikkelaars, in TENT, CBK Rotterdam, 8/15/23/30 november-december 2000.

- "Aansprakelijkheid" symposium "Monopolie, Risk en Stratego. Spelregels voor Justitie in de 21e eeuw", debat met "Job Cohen, Nicolaï", Van der Camp en Hessing in de Nieuwe Kerk, Den Haag, 1 december 2000.

- 8/15/23/30 november-december 2000 "In(ter)venties", medeorganisatie en voorzitterschap debattencyclus van MAZE Corporation over de vijfde Nota, met VROM, Almere en Projectontwikkelaars, in TENT, CBK Rotterdam.

1999

- Key lecture "Anders wonenï", jaardag PRC Bouwcentrum, Den Haag, mei 1999.

1998

- Key lecture "Bezorgde ouders", symposium 'Van oude mensen, gebouwen die voorbijgaan', PRC Bouwcentrum, Lelystad 11 juni 1998.

Publications

Burgemeester, dames en heren,

Vrijuit spreken in de open lucht is letterlijk een buitenkans. Dat dit niet zonder gevaar is toont het lot van de eerste openlucht filosoof van onze westerse cultuur: Socrates. Deze moest zijn kritische rondgang door de straten van Athene - de polis - met de dood bekopen. Lang voordat coma drinken een hype werd, liet Socrates - voor de keus gesteld verbannen te worden of de dodelijke dolle kervel te drinken - de beker niet aan zich voorbij gaan.

De vrijheid van meningsuiting ligt ingebed in de ruimte die wordt geboden om alles in het openbaar ter discussie te stellen. Alles. De mogelijkheid dat je in diezelfde openbare ruimte afgeserveerd wordt, draagt alleen maar bij aan de openbaarheid en verhoogt het democratisch gehalte van zo'n politieke cultuur. De vrijheid van onze politieke cultuur heeft vanaf het begin met filosofie te maken gehad, ook al staat "geen woorden maar daden" hoog in het vaandel geschreven. De vraag is echter hoe in een stad waarin liever gepoetst dan geluld wordt, weldenkendheid nog een plaats krijgt. In ieder geval weet iedereen in Rotterdam dat je voor het opstarten van een gezonde onderneming eerst een businessplan moet overleggen.

Op dezelfde wijze ligt het besturen van de polis - de politiek - ingebed in een visie. In Rotterdam is dat bijvoorbeeld de onlangs gepresenteerde Stadsvisie 2030. Wat heeft de buitenkansel met visie te maken? De benaming is instructief: buitenkansel. Inderdaad, het verschil tussen spreken en preken is minimaal. Iedere kritiek "ieder sissende geluid van afkeuring" steunt op een geloof in iets. Op z'n minst in de vrijheid van meningsuiting, anders zou je het wel voor je houden.

Voor sommigen is in het openbaar spreken een vorm van verzet, voor velen gewoon een verzetje. Maar wat er ook bekritiseerd, beargumenteerd of gewoon beweerd wordt, de inzet is naar mijn mening altijd een visie op een andere wereld, hoe klein ook. In die zin kan spreken niet anders dan een minimale vorm van preken zijn. Liefst voor andermans parochie. En in die zin mag deze buitenkans ook wel een buitenkansel worden genoemd.

Laten we ook niet vergeten waar we staan: deze buitenkansel is omringd door kunst en door vele culturen. Moge deze tot veel inspiratie aanleiding geven: want waarover we ook spreken, op wie we ook inspreken, wat we ook afspreken, ik mag hopen dat iedere spreker in ieder geval tot de verbeelding blijft spreken. Laat ik, daartoe uitgenodigd, met open vizier eens mijn hart luchten. Ik denk dat we in onze urgente tijden toe zijn aan een grotere politieke daadkracht. Het motto "schoon, heel en veilig" is aan een update toe, nadat het beleid van het college van correctie en uitsluiting naar stimulering en doorstroming is verschoven.

Er is de afgelopen dagen onder onze voeren druk druk vergaderd. Deep down under is over alles en nog wat gedebatteerd. Iedere deelnemer had voor de gelegenheid hetzelfde kostuum aangetrokken. Ik heb het, zoals u zult begrijpen, niet over de noest arbeidende kaboutertjes die ons 's nachts veel werk uit handen nemen. Ik heb het over de G8 in Australie aan de andere kant van de aardbol. Waar over praten zij, die acht daar op de kluit? Het sleutelwoord is: klimaat. Climate, de meest globale term voor wat wij in ons dagelijkse automobiele leven aanduiden als: air-conditioning.

De wereldleiders die de balans opmaken en onze toekomst wikken en wegen, beseffen allemaal dat we de komende eeuwen schonere lucht moeten kunnen inademen. Maar ondanks al de ongetwijfeld oprechte en goedbedoelde intentieverklaringen zijn concrete voorstellen uitgebleven. Toegegeven, dat is ook niet makkelijk met al die belangen die als damschijven over het globale bord worden geschoven. Iedereen wil zijn slag slaan. Daar moet je niet moeilijk over doen. Dat is wereldpolitiek.

Maar wat betekent dit voor de lokale politiek? We hoeven maar een kleine 20 meter diep te graven om de effecten van de klimaatsverandering waar te nemen. De ingenieurs zijn het nog niet helemaal met elkaar eens, maar het Pisa effect slaat ook toe bij de Arminius. Deze begint langzaam door zijn fundamenten heen scheef te zakken. Het zakkende grondwater speelt een rol, maar ook de verbouwingen aan het Museumpark. We weten allemaal dat de aarde beweegt, maar soms helpen we haar iets te veel.

Bij de opening van het culturele seizoen leek het me opportuun iets over de verbouwing van het Museumpark te zeggen. Ik heb echter geen zin om met de wolven in het bos mee te huilen. Spreken in de openbaarheid moet meer zijn dan makkelijke scoren. Mijn punt is dan ook niet het politieke steekspel dat zich rondom de geïnvesteerde miljoenen en de specifieke verantwoordelijkhedne en aansprakelijkheid heeft ontwikkeld. En hoe betreurenswaardig verzakkingen en scheuren in de belendende percelen ook zijn, zij hebben evenmin mijn aandacht.

Mij gaat het om de prijs die wij voor onze automobiliteit moeten betalen. Zelf de gebouwen moeten er nu blijkbaar aan geloven. Ik heb het dus niet over parkeerbonnen, zelfs niet over parkeergarages. Ik graaf dieper. Mij gaat het om wat er zich onder deze garages bevindt: immense wateropslagbassins. Wat heeft dat met automobiliteit te maken, zult u vragen? Het antwoord ligt meestal voor onze voeten. Kijk eens om u heen. Auto's rijden over geasfalteerde wegen. Veel auto's, veel asfalt. Hoe ZOAB het asfalt ook mag zijn, uiteindelijk kan de hoeveelheid water die erop neerdaalt niet meer verwerkt worden. Alles gaat dus in het riool. Maar deze kunnen het water niet meer aan. De door rioolbuizen, glasvezelkabels, electriciteitsdraden volgepropte Rotterdamse klei, trekt het niet meer. Er kan niets meer bij.

Toch komt er steeds meer water bij. Al dat water dat van de bergen naar beneden dendert, al het water dat onder de dijken door naar binnen kweldert, al het water dat uit de hemel naar beneden gutst. Rotterdam is het gorgelende afvoerputje in de Europese badkuip dat een aantal maanden per jaar volloopt. Dat water moet opgeslagen worden zodat we het daarna stelselmatig kunnen afvoeren. En daarvoor moeten onder alle parkeergarages enorme bassins worden gebouwd.

Rotterdam moet iets met zijn water. Ik heb prachtige waterstudies gezien waarin de stijging van het water al is ingecalculeerd. Langs de Maas verrijst een Chinese muur, op de Kop van de Kruiskade komt een drijvende markt en als het aan de visionairen ligt kun je binnen niet te lange tijd op het nieuwe Centraal station zo in een watertaxi stappen. Goed voor het toerisme, goed voor de economie.

Dichter bij huis zijn echter ingrijpender oplossingen vereist. Om het water vast te houden zullen we niet alleen meer singels moeten graven, maar ook binnentuinen moeten ombouwen tot binnenvijvers. Grote dakoppervlakten zullen op verschillende manieren worden gebruikt.
De reguliere dakpannen zullen verdwijnen en vervangen worden door mosdaken die het water vasthouden. Regenwater recyclen voor spoelwater had al decennia geleden moeten gebeuren. Dat geldt natuurlijk ook voor de zonnecellen. Maar de subsidiefluctuaties van het afgelopen decennium hebben de technologische voorsprong die we ooit op het gebied van alternatieve energie hadden weggevaagd.

In de kleine 39 jaar dat ik me met milieu en ecologie bezighoud, is er veel vuil water door de Maas gegaan. Ik geef het toe: achteraf weten we alles van te voren, maar het heeft wel erg lang geduurd voordat we Rotterdam het durfde te erkennen. Praten over automobiliteit en klimaat stuitte lange tijd op weerstand. Kritiek op de onze nogal slordige airconditioning werd doorgaans gepareerd met het hairconditioning argument: als je haar maar goed zit.
We hebben de problemen wel heel lang gladgekamd.

Het huidige college is zich volledig bewust van haar taak in deze. Toen ex-president Clinton vorig jaar op Soestdijk zijn airconditioning plannen presenteerde, zat burgemeester Opstelten op de voorste rij. Hij zag direct het economische belang in van deze ecologische innovatie voor Rotterdam. Toen hij op TV verslag deed van zijn bevindingen, las ik het in zijn ogen. Meer dan wie dan ook beseft de burgemeester dat ecologie, economie en bouwen uiteindelijk een sociale en een culturele investering vereisen. Sterker, hij snapt dat ecologie niet alleen in de lucht hangt, het zit allereerst tussen mensen en tussen je oren. Integrale ecologie kent ook een sociale en een mentale dimensie. Alleen als dat wordt beseft, helpen de klimaatneutraliserende maatregelen. Het zojuist uitgekomen rapport van het Milieu Plan Bureau constateert wel een verschoning op technologisch gebied, maar deze wordt teniet gedaan door de exponentieel toegenomen consumptie.

Technologisch en economisch wordt er niettemin door steeds meer partijen gehoor gegeven aan het inzicht dat we ecologisch moeten handelen en denken..Branson laat zijn Virgin vliegtuigen klimaatneutraal vliegen, TNT gaat schoon post bezorgen en laat ecologisch ondernemen deel uitmaken van jaarrapportages, de ROTEB recycled via de Piekfijn winkels en vergroent zijn wagenpark. Schoon, heel en veilig krijgen hier hun update.

Dit heeft zijn weerslag op een stadsvisie. In die voor 2030 gloort het inzicht door dat architectuur en stedenbouw meer is dan het stapelen van stenen. Maar dat had wat doordachter kunnen zijn.
Architectuur en stedenbouw betekent tegenwoordig: bouwen van sociale relaties en produceren van urbaan bewustzijn. Het produceren van hard economisch kapitaal. "renderende vastgoed" kan niet meer zonder de productie van sociaal en cultureel kapitaal.

Het meest interessante deel van de stadsvisie 2030 zijn de twee lange termijn voorstellen, afgegeven door het International Advisory Board, de visonaire kern van het Economic Development Board Rotterdam.

Volgens de adviesraad moet Rotterdam in 2030 1) de interculturele stad van Europa zijn en 2) de stad zijn die de CO2 uitstoot het verst heeft teruggedrongen. Anders gezegd: we moeten in 2030 intercultureel rijk en CO2 arm zijn. In dit kleurenpalet vormt groen de grondtoon, hetzelfde groen dat het witte midden van de Rotterdamse vlag omlijst.

Welnu, de grote mindswitch die we nodig hebben is die naar een integraal ecologisch aanpak en besef. En hier ligt mijn oproep aan de gemeente 9ook al begrijp ik dat ik bij Minister Plasterk moet zijn). Om de maatregelen te laten beklijven moet het allemaal vroeg wordne aangeleerd. Integrale ecologie moet een deel van het basisonderwijscurriculum worden. Om nog even op de grondslag van visie terug te komen: het moet niet uitsluitend een vak zijn waar een leerkracht alleen maar weetjes bespreekt of triomfalistisch cynisch over de redding van de aarde preekt.

Als ecologie ook tussen mensen en tussen de oren zit, dan zullen deze ook opgenomen moeten worden. Een sociale ecologie en een mentale ecologie slaan dan ook op de omgang met je eigen lichaam en die van je medeleerlingen: veilig krijgt zo een ecologisch perspectief.
Sport, gezonde voeding, het ontwikkelen van interesse in en respect voor anderen of om het termen van Rotterdam Skillcity/Vakmanstad te stellen: communicatieve skill en reflectieve skille - vallen dan ook onder dit drievoudige ecologische begrip. Sociale ecologie gaat over gedrag op school en in de openbare ruimte. Mentale ecologie gaat over intellectuele hygiïene, maar ook over proportie. De hand over hand toenemende obesitas moet in de kiem bestreden worden.
Het te vanzelfsprekende computergebruik met zijn virtuele geweld verdient een fysieke tegenkracht waar sport centraal in staat. We zouden bijvoorbeeld judo vast op kunnen nemen in het leerprogramma van de basisschool om speelse fysieke interacties, zachte zelfdisciplinering en respectvolle behandeling van anderen te oefenen.

De buitenkansel staat in de open lucht. Spreken in schone lucht blijkt nu ook op andere manieren bij te dragen aan gezonde openbaarheid. Filosofie als weldenkende socialiteit die een scherpe kritiek niet schuwt, maar evenmin de solidariteit uit het oog verliest, keert nu via een omweg terug. Laten we het voorlopig maar ecosofie noemen.